Wat doet een ventilatie-installateur? Box, wtw, reinigen en storingen

Wat een ventilatie-installateur doet

In Nederlandse woningen komen een paar soorten ventilatie voor. Bij natuurlijke ventilatie komt lucht binnen via roosters boven de ramen en gaat ze naar buiten via kanalen of open ramen. Bij mechanische afzuiging, vaak systeem C genoemd, zuigt een ventilatiebox op zolder of in een kast lucht af uit keuken, badkamer en toilet, en komt verse lucht binnen via roosters. Bij balansventilatie met warmteterugwinning, de wtw, blaast een unit ook verse lucht in en geeft de warmte van de afgevoerde lucht door aan de verse lucht.

Een ventilatie-installateur werkt aan al die onderdelen: de box of unit, de kanalen, de ventielen in plafond en wand, de roosters en de bediening. Hij werkt met een luchthoeveelheidsmeter om te meten hoeveel lucht er per ventiel gaat en stelt de ventielen daarop af.

• Ventilatiebox vervangen

  Een oude of luidruchtige mechanische ventilatiebox vervangen door een nieuwe.

• Wtw-unit plaatsen

  Balansventilatie met warmteterugwinning aanleggen, met kanalen voor toevoer en afvoer.

• Kanalen en ventielen reinigen

  Vuil en stof uit kanalen, ventielen en de box halen.

• Inregelen

  Per ventiel meten en afstellen hoeveel lucht er wordt afgezogen of ingeblazen.

• Storing en lawaai

  Uitzoeken waarom de ventilatie niet werkt, bromt of fluit, en het verhelpen.

• Bediening en sensoren

  Een draadloze bediening of een sensor voor vocht of CO₂ toevoegen.

Ventilatiebox vervangen

Een oude ventilatiebox maakt vaak meer lawaai en gebruikt meer stroom dan een nieuwe. Nieuwe boxen hebben meestal een zuinige gelijkstroommotor en kunnen werken met een draadloze bediening of sensoren. Bij het vervangen sluit de installateur de nieuwe box aan op de bestaande kanalen.

1. De oude box uitschakelen en de kanalen loskoppelen.
2. De nieuwe box plaatsen op dezelfde plek, op een trillingsvrije ondergrond of beugel.
3. De kanalen aansluiten, eventueel met nieuwe flexibele stukken of geluiddempers.
4. De bediening aansluiten of koppelen.
5. Het systeem inregelen, zodat elk ventiel de juiste hoeveelheid lucht afzuigt.

Wtw-unit plaatsen

Een wtw-unit zuigt lucht af uit keuken, badkamer en toilet en blaast verse lucht in de woonkamer en slaapkamers. In de unit zit een warmtewisselaar die de warmte van de afgevoerde lucht doorgeeft aan de verse lucht. Zo gaat er minder warmte verloren en hoeven de roosters bij de ramen niet open. Een wtw past vooral bij een goed geïsoleerde, luchtdichte woning. Voor isolatie kunt u terecht bij een isolatiebedrijf.

Het aanleggen van een wtw in een bestaande woning is groter werk dan een box vervangen. Er zijn kanalen nodig naar elke verblijfsruimte, vaak door plafonds of in een verlaagd plafond of koof. De unit heeft een afvoer voor condenswater nodig en twee kanalen naar buiten, een voor de aanvoer van verse lucht en een voor de afvoer.

Wat u vooraf bedenkt

• Waar de unit kan hangen, bijvoorbeeld op zolder of in een berging, met een afvoer in de buurt.
• Hoe de kanalen naar de slaapkamers en woonkamer kunnen lopen.
• Of de woning luchtdicht genoeg is. Een wtw werkt het best als de lucht niet ook via kieren binnenkomt.
• Of u een warmtepomp heeft of wilt. Sommige systemen werken samen met een warmtepomp.

Kanalen en ventielen reinigen

In ventielen en kanalen hoopt zich stof, vet en vuil op, vooral bij de keuken. Daardoor gaat er minder lucht door en kan het systeem harder gaan klinken. De installateur haalt de ventielen los, reinigt ze en maakt de kanalen schoon met een roterende borstel en een krachtige afzuiging. Daarna maakt hij de box of unit schoon en worden de ventielen teruggeplaatst in de oude stand of opnieuw ingeregeld.

• De ventielen zelf kunt u vaak met een sopje schoonmaken. Let op dat u de stand van het ventiel niet verdraait.
• Bij een wtw kunt u de filters meestal zelf vervangen of schoonmaken. Hoe vaak, staat in de handleiding.
• Sluit de afzuigkap niet aan op het kanaal van de mechanische ventilatie, tenzij de installateur zegt dat dat kan.

Inregelen

Een ventilatiesysteem werkt alleen goed als elk ventiel de juiste hoeveelheid lucht afzuigt of inblaast. Bij inregelen meet de installateur bij elk ventiel de luchthoeveelheid en draait hij het ventiel open of dicht tot het klopt. Hoeveel lucht nodig is, hangt af van de ruimte en de regels voor ventilatie. Na het vervangen van een box, het reinigen van kanalen of een verbouwing is opnieuw inregelen vaak nodig.

Storing en lawaai

Veelvoorkomende klachten zijn een box die bromt of rammelt, fluitende ventielen, een systeem dat niet meer reageert op de bediening of een badkamer die na het douchen nat blijft. De oorzaak kan liggen bij een versleten motor, vuile ventielen, een verkeerd ingeregeld systeem, een losse kanaalverbinding of een kapotte bediening.

• Fluit een ventiel, dan staat het vaak te ver dicht of is het systeem verkeerd ingeregeld.
• Bromt of trilt de box, dan kan de motor versleten zijn of staat de box niet trillingsvrij.
• Blijft de badkamer nat, kijk dan of het ventiel schoon is en of er een spleet onder de deur zit waardoor lucht kan toestromen.
• Werkt de bediening niet, kijk dan of de batterij leeg is of de stekker van de box nog in het stopcontact zit.

Langdurig vocht en schimmel op muren en plafonds kan ook een andere oorzaak hebben dan ventilatie. Dan kijkt u ook bij vochtbestrijding.

Bediening en sensoren

Een standenschakelaar in de keuken is vaak de enige bediening van de ventilatie. Een draadloze bediening in de badkamer of een sensor maakt het makkelijker. Een vochtsensor zet de ventilatie hoger als u doucht. Een CO₂-sensor zet hem hoger als er veel mensen in een ruimte zijn. Zo ventileert het systeem meer als het nodig is en minder als het niet nodig is.

Regels voor ventilatie

Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) moet bijna ieder bestaand gebouw een ventilatievoorziening hebben die voorkomt dat de binnenlucht ongezond wordt. Die mag natuurlijk of mechanisch zijn. Toilet en badkamer moeten volgens dezelfde bron een ventilatievoorziening hebben die rechtstreeks naar buiten afvoert, en een woning moet ramen, luiken of deuren hebben waarmee u snel kunt luchten. Hoeveel ventilatie per ruimte nodig is, staat in de regels in de bron onderaan. Een installateur kan voor u meten of uw systeem genoeg lucht verplaatst.

Waar u op let bij het kiezen

• Vraag of de installateur na het werk inregelt en meet, en of u daar een overzicht van krijgt.
• Vraag welke box of unit hij voorstelt en hoeveel geluid die maakt.
• Vraag bij een wtw hoe de kanalen lopen en waar ze worden weggewerkt.
• Vraag of het reinigen van kanalen en ventielen bij het vervangen hoort.
• Vergelijk aanbiedingen op wat erin zit, niet alleen op de prijs. Zie offertes vergelijken.

Uw klus goed omschrijven

Vertel wat er moet gebeuren: een box vervangen, een nieuwe wtw, kanalen reinigen of een storing oplossen. Zeg wat voor ventilatie u nu heeft, waar de box of unit hangt en hoeveel ventielen er ongeveer zijn. Beschrijf de klacht, zoals lawaai, vocht of een muffe lucht. Zet er een foto bij van de box of unit met het typeplaatje en een foto van een ventiel in het plafond. Meer tips staan in een klus goed omschrijven met foto's.

Veelgestelde vragen

Ventilatie-installateurs bij u in de buurt