Wat doet een metselaar? Muren metselen, herstellen, voegwerk en meer

Wat een metselaar doet

Metselen is stenen in een vast verband op elkaar leggen met mortel ertussen. Een metselaar kiest de steen en de mortel, zet de muur uit met een draad en een waterpas, en zorgt dat de muur recht, sterk en waterdicht wordt. In Nederland zijn de meeste gevels gemetseld van baksteen, vaak met een spouw en een binnenmuur van kalkzandsteen of beton. Een metselaar werkt aan nieuwbouw, aanbouwen en verbouwingen, maar vooral bij bestaande woningen ook veel aan herstel.

Voor groot werk zoals een aanbouw werkt de metselaar meestal samen met een aannemer. Voor alleen het voegwerk is er ook de voeger. Veel metselaars doen allebei.

• Muur metselen

  Een nieuwe muur, aanbouw, borstwering of binnenmuur metselen.

• Muur herstellen

  Scheuren, losse of kapotte stenen en verzakt metselwerk herstellen.

• Voegwerk vernieuwen

  Oude voegen uitslijpen en nieuw voegwerk aanbrengen in de gevel.

• Schoorsteen herstellen

  Een schoorsteen opnieuw opmetselen, afdekken of verwijderen.

• Tuinmuur en schuur

  Een tuinmuur, plantenbak, barbecue of stenen schuur metselen.

• Muur doorbreken

  Een opening maken in een muur, met een latei of balk om de muur erboven te dragen.

Muur metselen

Bij een nieuwe muur begint het onder de grond. Een muur heeft een stevige fundering nodig, anders gaat hij scheuren of verzakken. Bij een buitenmuur zorgt de metselaar ook voor een waterkering onderaan, zodat vocht uit de grond niet omhoog trekt. Bij een gevel met spouw komen er spouwankers tussen de binnen- en buitenmuur en isolatie in de spouw.

1. De muur uitzetten en de fundering controleren of laten maken.
2. De eerste laag stenen waterpas leggen, met een waterkering waar dat nodig is.
3. Hoeken opmetselen als vaste punten en een draad spannen.
4. Laag voor laag doormetselen in het gekozen verband.
5. Lateien plaatsen boven openingen voor ramen en deuren.
6. Het metselwerk afvoegen of later laten voegen, en de muur afdekken als hij vrij staat.

Keuzes

• Steen: baksteen in veel kleuren en formaten, kalkzandsteen voor binnenmuren of gebruikte stenen voor een oud uiterlijk.
• Verband: de manier waarop de stenen verspringen, zoals halfsteens of wildverband.
• Voeg: de kleur en de vorm van de voeg bepalen veel van het uiterlijk.
• Bij een aanbouw: of de nieuwe stenen moeten passen bij de bestaande gevel.

Muur herstellen

Scheuren in metselwerk kunnen veel oorzaken hebben: werking van de muur door warmte en kou, roestende ankers of lateien, verzakking van de fundering of wortels van een boom. De metselaar kijkt eerst naar het patroon van de scheur. Een trapvormige scheur door de voegen is iets anders dan een scheur dwars door de stenen. Bij scheuren die steeds groter worden, kan de fundering het probleem zijn. Laat dat dan onderzoeken door een funderingsspecialist of een bouwkundig keurder voordat er gemetseld wordt.

• Losse of kapotte stenen: uithakken en vervangen door passende stenen.
• Een scheur: openslijpen, eventueel wapenen met staafjes in de voeg en opnieuw voegen.
• Een roestende latei boven een raam: het metselwerk erboven wordt opengemaakt en de latei vervangen of behandeld.
• Uitgezakt metselwerk: soms moet een deel worden afgebroken en opnieuw gemetseld.

Voegwerk vernieuwen

Voegen zijn het zwakste deel van een gemetselde muur. Na verloop van jaren worden ze zacht, vallen er stukjes uit of spoelen ze uit door regen. Dan kan er water in de muur komen. Bij het vernieuwen worden de oude voegen tot een vaste diepte uitgeslepen of uitgehakt, schoongeblazen en natgemaakt. Daarna komt er nieuwe voegspecie in, die wordt afgewerkt in de gewenste vorm.

1. De gevel afdekken waar nodig, zoals ramen en planten.
2. De oude voegen uitslijpen of uithakken.
3. De voegen schoonblazen of uitborstelen en natmaken.
4. Nieuwe voegspecie aanbrengen en afwerken.
5. De gevel schoonmaken van specieresten.

Bij een oude woning is de keuze van de voegspecie belangrijk. Te harde specie kan zachte, oude stenen beschadigen. Vraag de metselaar welke specie hij gebruikt en waarom. Moet de gevel ook schoon, dan kan een gevelreiniger dat eerst doen.

Schoorsteen herstellen

Een schoorsteen op het dak staat in weer en wind. Voegen spoelen uit, stenen vriezen kapot en de afdekplaat kan scheuren. Dan kan er water langs de schoorsteen naar binnen lopen. Een metselaar kan het bovenste deel afbreken en opnieuw opmetselen, nieuwe voegen aanbrengen en een nieuwe afdekking plaatsen. De aansluiting met het dak, het lood rond de schoorsteen, doet vaak een dakdekker.

Een schoorsteen die u niet meer gebruikt, kan ook verwijderd worden tot onder het dak. Wordt de schoorsteen nog gebruikt voor een kachel, laat dan het kanaal nakijken door een schoorsteenveger of kachelinstallateur. Volgens IPLO is bij een monument voor een rookgasafvoer altijd een vergunning nodig. Vraag het bij twijfel na bij uw gemeente.

Tuinmuur en schuur

Een tuinmuur kan dienen als erfafscheiding, als keermuur voor een hoogteverschil of als plantenbak. Ook voor een stenen schuur, een buitenhaard of een gemetselde barbecue kunt u een metselaar vragen. Een vrijstaande muur heeft een goede fundering en een afdekking nodig, zodat er geen water van boven in loopt.

Of u voor een tuinmuur of schuur een vergunning nodig heeft, hangt af van de plek, de hoogte en de regels van uw gemeente. Doe de Vergunningcheck op het Omgevingsloket of vraag het na bij uw gemeente. Overleg bij een muur op de erfgrens ook met de buren.

Muur doorbreken

Een opening in een muur maken voor een deur, een doorgang of een grotere keuken vraagt om voorzichtigheid. Is de muur dragend, dan moet er een stalen balk of betonnen latei boven de opening komen voordat de stenen eruit gaan. Een constructeur berekent welke balk er nodig is. De metselaar stempelt de muur erboven tijdelijk af, plaatst de balk en metselt de opening netjes af. Vraag bij een dragende muur bij uw gemeente na of u een vergunning nodig heeft.

Waar u op let bij het kiezen

• Vraag of de metselaar zelf de oorzaak van een scheur onderzoekt, of dat er eerst een keuring nodig is.
• Vraag welke steen en welke specie hij gebruikt, en of die passen bij uw bestaande muur.
• Vraag of er een steiger nodig is en of die bij de prijs zit.
• Vraag of afvoer van puin en het schoonmaken van de gevel erbij horen.
• Vergelijk aanbiedingen op wat erin zit. Zie offertes vergelijken.

Uw klus goed omschrijven

Vertel wat er gemetseld of hersteld moet worden, waar het is, ongeveer hoe groot en hoe hoog. Zeg wat voor woning het is. Zet een foto erbij van de hele muur of gevel, en van een beschadiging van dichtbij. Meer tips staan in een klus goed omschrijven met foto's.

Veelgestelde vragen

Metselaars bij u in de buurt