Wat doet een koeltechnicus? Koelcel, vriescel, storing en onderhoud

Wat een koeltechnicus doet

Elke koelinstallatie werkt met een gesloten circuit waarin een koudemiddel rondgaat. Een compressor perst het koudemiddel samen, in de condensor geeft het warmte af aan de buitenlucht, en in de verdamper in de cel neemt het warmte op. Een ventilator blaast de koude lucht door de cel en een regelaar houdt de temperatuur vast. Een koeltechnicus werkt aan dat hele circuit, aan de elektrische regeling en aan de cel zelf.

Er zijn installaties met alles in één kast, een zogeheten plug-in of monoblock op de wand van de cel, en gescheiden installaties waarbij de verdamper in de cel hangt en de condensor met compressor buiten of op het dak staat. Grotere bedrijven hebben soms één centrale installatie voor meerdere cellen en vitrines.

• Storing en reparatie

  Zoeken en verhelpen waarom een cel of vitrine niet meer koelt, ijs vormt of steeds afslaat.

• Koelcel of vriescel plaatsen

  Een nieuwe cel bouwen van sandwichpanelen, met deur, verlichting en koelmachine.

• Koelmachine vervangen

  Een oude of kapotte compressor, condensor of complete koelmachine vervangen.

• Onderhoud en lekcontrole

  De installatie schoonmaken, doormeten en controleren op lekken van koudemiddel.

• Koelvitrines en koelmeubels

  Vitrines, toonbanken en koelmeubels in een winkel of zaak aansluiten en onderhouden.

• Temperatuurbewaking

  Een alarm of meetsysteem dat waarschuwt als de temperatuur in een cel te hoog wordt.

Storing en reparatie

Een storing aan een koelcel is vaak spoed: zonder koeling kan de voorraad bederven. Een technicus begint met het uitlezen van de regelaar en het doormeten van drukken en temperaturen. Zo ziet hij of het probleem in het koelcircuit zit, in de elektrische regeling of in de cel zelf.

• De cel wordt niet koud genoeg: vaak een vuile condensor, een defecte ventilator, een lek of te weinig koudemiddel.
• Er zit veel ijs op de verdamper: het ontdooien werkt niet goed, of de deur sluit niet goed af.
• De compressor slaat steeds af: een beveiliging grijpt in, bijvoorbeeld door oververhitting of een te hoge druk.
• Er staat water in de cel: de afvoer van het dooiwater is verstopt of bevroren.
• De installatie maakt meer lawaai dan normaal: een ventilator of compressor heeft slijtage.

Wat u zelf kunt doen

• Kijk of de deur goed sluit en of de deurrubbers heel zijn.
• Zorg dat de condensor buiten of op de machine vrij staat en niet is afgedekt of dichtgeslibd met stof of bladeren.
• Noteer de temperatuur op de regelaar en eventuele foutcodes.
• Zet de voorraad zo nodig over naar een andere koeling.

Aan het koelcircuit zelf mag alleen een gecertificeerde technicus werken. Dat staat verderop bij Certificaten.

Koelcel of vriescel plaatsen

Een koelcel of vriescel wordt meestal gebouwd van geïsoleerde sandwichpanelen die in elkaar klikken of worden vastgezet. Een vriescel heeft dikkere panelen, een verwarmde deurrand en vaak een geïsoleerde vloer, zodat de ondergrond niet bevriest.

1. De gewenste temperatuur, de afmetingen, wat erin komt en hoe vaak de deur opengaat in kaart brengen.
2. De plek bepalen voor de cel en voor de koelmachine, en de stroomaansluiting en afvoer nakijken.
3. De vloer, wanden en het plafond van panelen opbouwen en de deur plaatsen.
4. De verdamper in de cel hangen en de koelmachine plaatsen, binnen, buiten of op het dak.
5. Koelleidingen, elektra en dooiwaterafvoer aansluiten, op druk testen en vacuüm trekken.
6. Het koudemiddel vullen, de regeling instellen en de cel op temperatuur brengen.

Denk ook aan verlichting, schappen, een noodopening van de deur aan de binnenkant en een plek waar de warme lucht van de condensor weg kan. Een condensor in een kleine, dichte ruimte koelt slecht.

Bestaande cel verplaatsen

Een cel van panelen kan vaak uit elkaar en op een andere plek weer worden opgebouwd. Het koudemiddel moet dan eerst door een gecertificeerde technicus worden teruggewonnen of in de machine worden opgeslagen.

Koelmachine vervangen

Is een compressor versleten of de machine oud, dan kan vervangen beter zijn dan repareren. De technicus kijkt of de cel en de verdamper nog goed zijn en of alleen de koelmachine nieuw moet. Hij wint het oude koudemiddel terug, plaatst de nieuwe machine en vult hem met het koudemiddel dat erbij hoort.

Bij vervanging speelt ook de keuze van het koudemiddel. Vraag de technicus welk koudemiddel hij adviseert, of het goed verkrijgbaar blijft en welke regels ervoor gelden.

Onderhoud en lekcontrole

Een koelinstallatie draait dag en nacht. Stof op de condensor, ijs op de verdamper en slijtage aan ventilatoren kosten veel energie en kunnen leiden tot storingen. Bij onderhoud maakt de technicus de condensor en verdamper schoon, kijkt hij de afvoer en de deur na, meet hij drukken en temperaturen en controleert hij de regeling en de beveiligingen.

Lekcontrole

Volgens Ondernemersplein moeten installaties met F-gassen, zoals koelsystemen, periodiek op lekken worden gecontroleerd door iemand met het juiste certificaat, en worden de controles en reparaties bijgehouden in een logboek. Welke installaties precies onder deze plicht vallen en hoe vaak, staat in de bron onderaan. De technicus kan u vertellen wat voor uw installatie geldt.

Koelvitrines en koelmeubels

In winkels, bakkerijen, slagerijen en horeca staan koelvitrines, koeltoonbanken, drankkoelers en koelwerkbanken. Sommige hebben een eigen koelmachine ingebouwd, andere zijn aangesloten op een centrale installatie. Een koeltechnicus sluit ze aan, stelt ze in en onderhoudt ze.

Voor een losse koelkast of vriezer in huis is een witgoedmonteur vaak de beste keuze. Voor koeling en verwarming van de lucht in een ruimte is dat een airco-installateur.

Temperatuurbewaking

Een temperatuuralarm waarschuwt als een cel te warm wordt, bijvoorbeeld na een stroomstoring of als de deur open is blijven staan. Er zijn systemen die een melding sturen naar een telefoon en die de temperatuur continu vastleggen. Dat helpt om te zien wanneer een storing is begonnen en om de temperatuur bij te houden voor uw eigen controle op voedselveiligheid.

Certificaten

Volgens Ondernemersplein heeft iedereen die met F-gassen of andere koudemiddelen werkt een persoonscertificaat nodig, na een examen bij een erkende instelling. Een installatie- of onderhoudsbedrijf mag alleen met F-gassen werken als het bedrijf een bedrijfscertificaat heeft (BRL 100). Een zzp'er heeft allebei nodig: een persoonscertificaat (BRL 200) en een bedrijfscertificaat (BRL 100). Het gaat om installeren, onderhoud, reparatie, lekcontrole, buiten dienst stellen en terugwinnen.

Of een bedrijf of technicus gecertificeerd is, kunt u volgens Ondernemersplein nakijken in het Centraal Register Techniek. Meer uitleg staat in F-gassencertificaat: wanneer is het verplicht? en welke certificaten moet een vakman hebben.

Waar u op let bij het kiezen

• Vraag naar het F-gassen bedrijfscertificaat en kijk het nummer na in het Centraal Register Techniek.
• Vraag of het bedrijf storingsdienst heeft buiten kantoortijden, als u daarop rekent.
• Vraag of het bedrijf ervaring heeft met uw soort installatie en koudemiddel.
• Vraag of u een logboek of verslag krijgt van onderhoud en lekcontrole.
• Vraag bij een nieuwe cel naar het energieverbruik van de koelmachine en de garantie.
• Vergelijk aanbiedingen op wat erin zit. Zie offertes vergelijken.

Uw klus goed omschrijven

Vertel of het om een koelcel, vriescel, vitrine of andere installatie gaat, wat er misgaat en sinds wanneer. Noem de temperatuur die de regelaar aangeeft en eventuele foutcodes. Gaat het om spoed omdat er voorraad in staat, zeg dat erbij. Zet er een foto bij van het typeplaatje van de koelmachine, de regelaar en de cel. Bij een nieuwe cel helpen de maten van de ruimte en een foto van de plek. Meer tips staan in een klus goed omschrijven met foto's.

Veelgestelde vragen

Koeltechnici bij u in de buurt