Bron slaan in de tuin: wat doet een bronboorder

Wat een bronboorder doet

Onder de meeste tuinen zit grondwater, in een laag zand of grind. Een bronboorder maakt een gat tot in die watervoerende laag en zet er een buis in met onderaan een filter. Via die buis pompt een pomp het water omhoog. Hoe diep dat moet, verschilt per plek: in de ene tuin zit goed water vlak onder de oppervlakte, in de andere moet de boorder door klei of veen heen naar een diepere zandlaag.

De bronboorder kent de bodem in zijn regio, kiest de manier van boren, plaatst het filter op de goede diepte, sluit de pomp aan en zorgt dat het water helder wordt. Vaak legt hij ook de leiding naar de plek waar u het water gebruikt.

• Bron slaan

  Een put boren of spuiten tot in de watervoerende laag en een filterbuis plaatsen.

• Pomp plaatsen

  De juiste pomp kiezen en aansluiten, boven de grond of in de bron.

• Aansluiten op sproeier of vijver

  Leidingen en tappunten aanleggen naar de tuin, de beregening of de vijver.

• Pomp vervangen of repareren

  Uitzoeken waarom de pomp geen water geeft of blijft aanslaan, en het verhelpen.

• Bron schoonspoelen of herstellen

  Een bron die verzand is of minder water geeft weer op gang brengen.

• Vorstvrij maken

  Pomp en leidingen in het najaar aftappen en beschermen tegen vorst.

Bron slaan

Er zijn verschillende manieren om een bron te maken. In zandgrond met ondiep grondwater spuit de boorder de buis met waterdruk de grond in. Bij diepere bronnen of moeilijkere grond boort hij met een boorkop en spoelt hij het boorgat schoon. Welke manier past, hangt af van de bodem en de diepte van het water.

1. De plek kiezen: bereikbaar, uit de buurt van kabels, leidingen, de riolering en de fundering.
2. Boren of spuiten tot in de zandlaag met goed water, waarbij de boorder kijkt welke grondlagen hij tegenkomt.
3. De filterbuis plaatsen op de diepte waar het water goed toestroomt, met een stijgbuis erboven.
4. De bron schoonpompen tot het water helder is. Dat kan even duren.
5. De pomp aansluiten en testen hoeveel water de bron geeft.

Het boren geeft modder en spoelwater in de tuin. Houd daar rekening mee bij een net aangelegd gazon of terras.

Waar het water geschikt voor is

Grondwater uit een tuinbron is bedoeld om te sproeien, de vijver bij te vullen of de auto af te spuiten. Het is geen drinkwater. In sommige streken bevat het water veel ijzer. Dat ziet u aan bruine aanslag op tegels, muren en het terras. Vraag de boorder of dat bij u speelt en of een ijzerfilter of een andere plek voor de sproeier helpt.

Pomp plaatsen

De keuze van de pomp hangt vooral af van de diepte van het grondwater en hoeveel water u wilt gebruiken.

• Een zuigpomp staat boven de grond, bijvoorbeeld in de schuur of in een pompput, en zuigt het water omhoog. Dat werkt alleen als het grondwater niet te diep staat.
• Een dompelpomp hangt in de bron zelf en duwt het water omhoog. Die is nodig als het water dieper zit, en is stil omdat hij onder de grond werkt.
• Een hydrofoorpomp heeft een drukvat en houdt de druk op de leiding. Handig als u met een slang of een sproeier op een kraan wilt werken.
• Een handpomp of slingerpomp is voor wie af en toe een gieter wil vullen.

Een pomp heeft stroom nodig. Is er geen buitenstopcontact of geen stroom in de schuur, dan is er werk voor een elektricien. Vertel bij uw klus of er stroom is bij de plek van de pomp.

Aansluiten op sproeier of vijver

Vanaf de pomp loopt een leiding naar de plek waar u het water gebruikt: een tappunt in de tuin, een vaste tuinberegening of de vijver. De boorder legt die leiding meestal ondergronds aan, vorstvrij of met een aftappunt.

Wilt u een beregeningssysteem met sproeiers en een tijdklok, stem dan de pomp af op wat de sproeiers nodig hebben. Een sproeisysteem vraagt een bepaalde druk en hoeveelheid water. De bronboorder en de aanlegger van de beregening kunnen dat samen afstemmen.

Pomp vervangen of repareren

Veelvoorkomende klachten zijn een pomp die draait maar geen water geeft, die steeds aan- en uitslaat, die lucht zuigt of die rommelt en trilt.

• Geeft een zuigpomp geen water, dan is hij vaak drooggevallen of is de terugslagklep lek. Hij moet dan opnieuw worden gevuld.
• Slaat een hydrofoor steeds aan en uit, dan is het drukvat vaak leeg of is de schakelaar versleten.
• Komt er zand mee, dan kan het filter beschadigd zijn of de bron verzand raken.
• Valt de pomp in droge zomers uit, dan kan het grondwater te ver zijn gezakt voor een zuigpomp.

Bron schoonspoelen of herstellen

Na verloop van tijd kan het filter van een bron dichtslibben met zand, slib of ijzeraanslag. De bron geeft dan minder water of het water wordt troebel. De boorder kan de bron schoonspoelen, het filter opnieuw vrijmaken of, als dat niet meer gaat, op een andere plek een nieuwe bron slaan.

Vorstvrij maken

Water in een pomp of een leiding boven de grond kan bevriezen en iets laten scheuren. In het najaar tapt u de pomp en de bovengrondse leidingen af. Een dompelpomp in de bron heeft daar minder last van, maar de leiding en de tappunten boven de grond wel. Vraag de boorder hoe u dat bij uw installatie zelf kunt doen.

Regels

Voor grondwater oppompen kunnen regels gelden. Volgens IPLO kan het waterschap in zijn verordening een vergunningplicht of andere regels opnemen voor grondwateronttrekkingen. Ook de provincie heeft een rol bij grotere onttrekkingen. Voor een kleine tuinbron is meestal niets nodig, maar de regels verschillen per waterschap. Vraag het na bij uw waterschap of vraag de bronboorder wat er bij u geldt.

Laat de bronboorder ook nagaan waar kabels en leidingen in de grond liggen voordat hij gaat boren.

Waar u op let bij het kiezen

• Vraag of de boorder de bodem in uw buurt kent en ongeveer weet op welke diepte goed water zit.
• Vraag welke pomp hij voorstelt en waarom die past bij uw tuin.
• Vraag wat er gebeurt als de eerste boring geen goed water geeft.
• Vraag of de leiding naar het tappunt of de beregening bij de prijs zit.
• Vraag wie de stroom bij de pomp regelt.
• Vergelijk aanbiedingen op wat erin zit. Zie offertes vergelijken.

Uw klus goed omschrijven

Vertel waarvoor u het water wilt gebruiken (sproeien, de vijver of allebei), waar de bron ongeveer moet komen, of er stroom is in de buurt en of er al een bron of pomp is. Zeg ook of de plek bereikbaar is via een poort of alleen door het huis.

Zet een foto van de plek in de tuin bij uw klus, en van de pomp als die vervangen moet worden. Meer tips staan in een klus goed omschrijven met foto's.

Veelgestelde vragen

Bronboorders bij u in de buurt