Boot onderhoud: wat doet een botenmonteur voor uw sloep of jacht

Wat een botenmonteur doet

Een botenmonteur werkt aan sloepen, motorboten, zeilboten en jachten. Een deel van het werk gaat over de motor: een binnenboordmotor, vaak een diesel, of een buitenboordmotor aan de spiegel. Een ander deel gaat over de romp: het onderwaterschip, de gelcoat en de lak. Daarnaast komen er accu's, pompen, verlichting en leidingen aan boord bij kijken.

Sommige monteurs werken in een eigen werkplaats of op een werf met een kraan of trailerhelling. Anderen komen naar de haven of naar de plek waar de boot op de kant staat. Vraag bij uw klus wat de monteur bij voorkeur doet.

• Winterklaar maken

  Motor, waterleidingen en accu's beschermen tegen vorst en stilstand in de winter.

• Onderhoud en voorjaarsbeurt

  Olie, filters, impeller en riemen vervangen en de boot weer vaarklaar maken.

• Motor repareren

  Zoeken waarom de motor niet start, oververhit raakt, rookt of stottert, en het verhelpen.

• Antifouling

  Het onderwaterschip schoonmaken, schuren en een nieuwe aangroeiwerende laag aanbrengen.

• Romp polijsten

  Doffe of verkleurde gelcoat weer glad en glanzend maken en beschermen.

• Polyester- en schadeherstel

  Krassen, deuken, scheuren en beschadigde gelcoat herstellen.

• Elektra aan boord

  Accu's, laders, verlichting, pompen en bedrading nakijken en vernieuwen.

Winterklaar maken

Stilstand en vorst doen een boot meer kwaad dan varen. Water dat in een motorblok, een koelcircuit of een leiding achterblijft, kan bevriezen en iets laten scheuren. Daarom maakt een monteur een boot in het najaar winterklaar.

1. De motor warm laten draaien en de olie en het oliefilter vervangen, zodat er geen vuile olie de winter in gaat.
2. Het koelcircuit beschermen: bij een motor met buitenwaterkoeling het water aftappen of het circuit doorspoelen met een vorstbestendige vloeistof, bij een motor met een gesloten circuit de koelvloeistof nakijken.
3. Bij een buitenboordmotor de motor met zoet water doorspoelen, de olie in het staartstuk verversen en de propeller nakijken.
4. De brandstoftank vol maken of juist leeg, afhankelijk van het soort brandstof en de motor, om condens en bederf te beperken.
5. Het drinkwatersysteem, de boiler en het toilet aftappen of vorstvrij maken.
6. De accu's vol laden en loskoppelen of aan een druppellader leggen.

Staat de boot de winter op de kant, dan kan de monteur ook meteen het onderwaterschip schoonspuiten. Dat gaat het makkelijkst als de aangroei nog nat is.

Onderhoud en voorjaarsbeurt

In het voorjaar maakt de monteur de boot weer vaarklaar. Een deel van het onderhoud kan ook in het najaar, maar sommige dingen doet u liever vlak voor het eerste vaarseizoen.

• De impeller van de koelwaterpomp nakijken of vervangen. Een versleten impeller is een bekende oorzaak van oververhitting.
• Brandstoffilter en waterafscheider vervangen of leegmaken.
• Riemen, slangen en klemmen nakijken op scheurtjes en lekken.
• De anodes op romp, schroefas en motor vervangen als ze ver zijn weggevreten.
• Stuurkabels, gashendel en keerkoppeling nakijken en smeren.
• Bilgepomp, verlichting en navigatieverlichting testen.

Hoe vaak onderhoud nodig is, staat in het onderhoudsboekje van de motor, meestal naar draaiuren of per seizoen. Houd zelf bij hoeveel draaiuren de motor heeft gemaakt; dat helpt de monteur.

Motor repareren

Veelvoorkomende klachten zijn een motor die niet wil starten, slecht stationair loopt, warm wordt, wit of zwart rookt, of olie of water lekt. Bij een buitenboordmotor komt vaak een verstopte carburateur of een probleem met de koelwaterstraal voor.

• Komt er geen of weinig koelwater uit de uitlaat of de controlestraal, zet de motor dan uit. Doordraaien kan de motor beschadigen.
• Rookt de motor, let dan op de kleur. Witte, zwarte en blauwe rook wijzen elk op iets anders.
• Noteer merk, type en het aantal draaiuren. Met die gegevens kan de monteur vaak al inschatten welke onderdelen hij nodig heeft.

Antifouling

Wie in het water ligt, krijgt aangroei: wier, algen en pokken op het onderwaterschip. Dat maakt de boot trager en laat hem meer brandstof gebruiken. Antifouling is een verflaag die aangroei tegengaat.

1. De boot uit het water halen en het onderwaterschip met hogedruk schoonspuiten.
2. Losse oude lagen afschuren en kale plekken voorbehandelen.
3. Waar nodig een primer aanbrengen, zeker bij een nieuwe of kaal geschuurde romp.
4. De antifouling in een of meer lagen aanbrengen, met extra aandacht voor de waterlijn, het roer en de kiel.
5. Laten drogen volgens de voorschriften van de verf voordat de boot weer te water gaat.

Er bestaan verschillende soorten antifouling, voor zoet en zout water en voor snelle en langzame boten. Niet elke antifouling past op elke ondergrond. Vertel de monteur waar u vaart en wat er nu op de romp zit. Er zijn ook regels over welke middelen u mag gebruiken; de monteur weet wat er in uw vaargebied kan.

Romp polijsten

De gelcoat van een polyester boot wordt door zon en water na verloop van tijd dof en krijtachtig. Bij polijsten maakt de monteur de romp eerst schoon en ontvet hij hem. Daarna gaat hij met een polijstmachine en polijstpasta in stappen van grof naar fijn over de gelcoat. Tot slot komt er een beschermende laag was of coating op.

Zitten er diepe krassen of verkleuringen in, dan is soms eerst nat schuren nodig. Vraag of de monteur ook de waterlijn en de opbouw meeneemt of alleen de romp.

Polyester- en schadeherstel

Een aanvaring met een steiger, een sluismuur of een andere boot laat vaak sporen na: krassen, beschadigde gelcoat of een scheur in het polyester. Kleine beschadigingen herstelt de monteur met gelcoat of plamuur. Bij een scheur of gat slijpt hij de plek uit, bouwt hij het polyester met glasvezel en hars weer op en werkt hij het af met gelcoat in de juiste kleur.

• Zit de schade onder de waterlijn, dan moet de boot eruit en droog staan voordat het herstel kan.
• Kleine blaasjes in de gelcoat onder water kunnen wijzen op osmose. Laat dat door de monteur beoordelen.
• Bij schade door een aanvaring is het handig om eerst uw verzekeraar te bellen. Die wil vaak foto's en een begroting zien.

Elektra aan boord

Aan boord werkt bijna alles op accu's: de startmotor, verlichting, de bilgepomp, de koelbox en soms een boegschroef. Vocht en trillingen maken het leven van bedrading en aansluitingen zwaar. Een monteur kijkt de accu's na, vervangt corroderende aansluitingen, legt nieuwe bedrading en plaatst laders of een walstroomaansluiting.

Werk aan walstroom, de aansluiting op het net in de haven, vraagt extra voorzichtigheid. Laat dat over aan iemand die weet hoe dat veilig moet.

Waar u op let bij het kiezen

• Vraag of de monteur ervaring heeft met uw soort motor en boot.
• Vraag of hij naar de haven komt of dat de boot naar de werkplaats moet, en wie het kranen of slepen regelt.
• Vraag welke onderdelen en materialen in de prijs zitten, zoals olie, filters en antifouling.
• Vraag of u na een beurt een overzicht krijgt van wat er is gedaan en wat er later nog moet.
• Vergelijk aanbiedingen op wat erin zit. Zie offertes vergelijken.

Uw klus goed omschrijven

Vertel wat voor boot het is (sloep, motorboot, zeilboot of jacht), ongeveer hoe lang hij is, wat voor motor erin zit en wat er moet gebeuren. Zeg erbij waar de boot ligt: in het water, op de kant of op een trailer, en in welke plaats. Het precieze adres of de ligplaats deelt u pas als u afspreekt.

Zet een foto van de boot bij uw klus, en bij motorwerk ook een foto van de motor en het typeplaatje. Bij schade helpt een foto van dichtbij en een van verder weg. Meer tips staan in een klus goed omschrijven met foto's.

Veelgestelde vragen

Botenmonteurs bij u in de buurt